www.myvolk.co.za

Wie is ek? #trotsAfrikaner Blog

Ken jy my, Afrika?

My moed plant ʼn 1652-kruis, aan die suidpunt van Afrika
en my bloed vloei Bartholomeüsnagstrepe oor die oseaan
Ek wuif die Pruise vaarwel, te voet na Amsterdam, en te skip na die Suide soos die nuwe horisonne my roep
en my Germaanse trots die Krugers en Kriges en Kleynhanse word dit wat met Duitse durf die aarde oopkloof om hoop en lewe te bring

Vanaf die kroon se eilande kom ek Iers, en Skots, en Engels hieraan, om vir sy majesteit, en later haar majesteit, se ryk die son nooit te laat ondergaan

Maar hierdie hartsland verdeel my lojaliteite en ek kies my eie bo die nou vreemde
Ek trek

Ek trek deur Vegkop en Blaauwkrans en Weenen en staan vas voor die oormag tot die rivier bloei.

Ek trek
Ek trek tussen wit tente en kruise deur tot in my eie republieke en my eie vlae en my eie lied

En ek sing
ek sing in my eie woorde oor my eie vryheid en my eie toekoms
En ek bou en plant en groei

En my Gelofte word versoeningsbloed wat plaasmoordstrepe oor mielielande, en wingerde en velde vloei
Tot vryheidshorisonne weer roep.

Ek is Afrikaner
Ek ken jou Afrika, maar ken jy my?
Ek is Afrikaner, en as trek lê my spore diep
Ek is Afrikaner, en my spore word nie somaar deur winde van verandering uitgewis nie
Ek is Afrikaner
Ken jy my, Afrika? Want ek…ek ken jou.

Geleen van Orania Blog

#share

Posted 11 hours ago

Wie is ek? #trotsafrikaner Blog

Posted 11 hours ago

Vandag in die Geskiedenis

29 Mei 1959: Engelssprekendes praat Afrikaans

Die Wonder van Afrikaans-fees van die FAK het die land so aangegryp dat ‘n Engelstalige dagblad se straatplakkate op die dag gelui het. “Vandag praat ons Afrikaans”, en sy hoofartikel vir die eerste keer in die geskiedenis in Afrikaans was. Engelsmeduimskole het spontaan aan die vieringe meegedoen en getuig van “uitstekende geesdrif”.

Posted 17 hours ago

Vandag in die Geskiedenis

28 Mei 1881: Prof. DF Malherbe gebore

Daniel Francois Malherbe is in Daljosafat, naby Paarl, gebore. Hy het grootgeword in ’n sfeer wat gedruk was in liefde vir land, volk en taal. Sy vader, PJ Malherbe, was ’n wynboer wat op 14 Augustus 1875 een van die stigterslede van die Genootskap van Regte Afrikaners was. 

In die Gedenkschool der Hugenoten, waar hy saam met AG Visser en Totius gestudeer het, is sterk nadruk gelê op vaderlandsgeskiedenis en Bybelkunde.

Posted 17 hours ago

Vandag in die Geskiedenis

27 Mei 1914: Instelling van die Hertzogprys

Die ontstaan van die Hertzogprys kan teruggevoer word tot 1907 toe die Vrystaat verantwoordelike bestuur verkry het. Genl. JBM Hertzog, destydse Minister van Onderwys, het in 1908 ’n nuwe onderwyswet deur die Vrystaatse parlement aangeneem gekry wat dubbelmedium-onderwys verpligtend maak en hoër besoldiging aan volkome tweetalige onderwysers vasstel. 

Verset breek onder ’n aantal eentalige Engelse onderwysers en Engelse ouers uit. Drie inspekteurs word afgedank weens moedswillige pogings om die wet te verongeluk. Na aanleiding van sekere woorde wat genl. Hertzog sou gebruik het, word ’n laseraksie deur een van die inspekteurs, ene Fraser, teen die Minister ingestel. Fraser wen die saak, en genl. Hertzog moet £25 (R50) skadevergoeding en die hofonkoste betaal. 

Die openbare gevoel ten gunste van genl. Hertzog was so sterk dat ’n insameling om sy hofonkoste te bestry, ’n saldo van £1 200 (R2 400) gelaat het. Hierdie bedrag is aan die Akademie geskenk om die beste letterkundige werk in Afrikaans te bekroon. Die skenkingsakte van 27 Mei 1914 het onder meer bepaal dat “alleen werk van die eerste rang zal beloond worden”. 

Die eerste toekenning is in 1915 aan Totius gedoen vir Trekkerswee. Met instemming van die skenker, het alle letterkundige werk vanaf 1923 vanselfsprekend in aanmerking gekom. In 1928 is die rotasiestelsel ingestel, en die drie genres kom om die drie jaar aan die beurt, beginnende by poësie, dan drama en daarna prosa.

Posted 17 hours ago

Vandag in die Geskiedenis

24 Mei 1917: Saamwerk-Unie gestig

Onder leiding van adv. EG Jansen is die “Saamwerk-Unie van Natalse vereniging” in die Gedenksaal van die NG Kerk in Pietermaritzburg gestig. Soos die naam aandui, was dit die doel om die verskillende vereniginge onder Afrikaners in Natal te verenig om sodoende Afrikaners in die provinsie tot hegte en eendragtige optrede aan te spoor. 

Dit was bo alle twyfel een van die belangrikste gebeurtenisse vir die vestiging van Afrikaans as taal en vir die Afrikaner in Natal. Op die eerste bestuursvergadering is dit aan Mev. MM Jansen opgedra om ’n “skema vir Eksamen in Afrikaans” op te stel. Die skema is deur mev. Jansen in September 1917 voorgelê, en so is die eerste eksamen in Afrikaans in Suid-Afrika gebore – ’n eksamen wat vandag nog bestaan. 

Reeds in die eerste jaar van die eksamen het 406 kandidate daaraan deelgeneem, van wie 316 buite Natal, onder wie name soos CR Swart, LW Hiemstra en Avril Malan voorkom. In 1974 het nie minder nie as 19 729 kandidate aan die taaleksamen van die Saamwerk-Unie deelgeneem, van wie die helfte nie-blankes was. 

In die bevordering van Afrikaans het hierdie taaleksamens dwarsdeur Suid-Afrika ’n belangrike rol gespeel. Meer nog, die Saamwerk-Unie het deur sy jaarkongresse en verskillende komitees – die historiese kommissie, wedstrydkommissie, uitleenbiblioteekkommissie, Voortrekkerkommissie, besoekkommmissie, onderwyskommissie – die Afrikaners in Natal bymekaar gehou, geïnspireer om te werk en te stry vir sy eie reg en sy eie erfenis.

Foto: Die goewerneur-generaal, dr. E.G. Jansen, en sy vrou, Mabel Jansen, omstreeks 1951. Hulle was in 1917 betrokke by die stigting van die Saamwerkunie.

Posted 17 hours ago

Vandag in die Geskiedenis

23 Mei 1890:  Stephen Eyssen gebore

Stephen Harry Eyssen was komponis, sanger, onderwysman, redaksielid van die eerste FAK-Volksangbundel en 20 jaar lank lid van die FAK se Musiekkommissie. Reeds as student in Stellenbosch het die ideaal by hom posgevat om diensbaar te wees aan die musiek en kultuurlewe van sy volk. 

In 1914 het hy sy bekendste werk Segelied geskep, omdat hy as gesogte sanger met ’n mooi baritonstem, nie ’n Afrikaanse lied van gehalte kon vind om te sing nie. In 1920 het hy ’n studentegroep op ’n konsertreis deur die land gelei, wat die eerste keer ’n volledige program in Afrikaans aangebied het. 

As skoolhoof op Heidelberg het hy in die dertigerjare ’n leidende rol in die musieklewe van Johannesburg, Pretoria en Heidelberg gespeel, dikwels uitgesaai en ook van die eerste plate van Afrikaanse kunsliedere gemaak. Sy Bybelkantate is in 1943 geskryf ter inhuldiging van die Afrikaanse Psalm- en Gesangboek, en die koorwerk Ons Boerwording wat in die interneringskamp gekomponeer is, is in 1949 by die inwyding van die Voortrekkermonument uitgevoer.

Posted 17 hours ago

Vandag in die Geskiedenis: 21 Mei 1919

Eerste uitgawe van Landbouweekblad

Die Landbouweekblad, gewilde weeklikse tydskrif vir die boer, word deur die Nasionale Pers uitgegee met die hoofkantoor in Kaapstad. Die tydskrif het tot stand gekom in ’n tyd toe die Suid-Afrikaanse boer as gevolg van droogte byna op sy knieë was en is ten volle aan die landbou toegewy. 

Dit word so ingeklee dat hy ’n wye spektrum van lesers van albei geslagte en alle ouderdomme sowel op die platteland as in die stedelike gebiede bedien. Van sy eerste uitgawe, onder dr. FB Geldenhuys as grondliggende redakteur, het hy gegroei tot Suid-Afrika se grootste landbou-tydskrif in enige taal, met ’n kwart miljoen lesers hoofsaaklik in die Republiek, SWA en Rhodesië, maar ook elders. 

Toenemend gewild as handboek van die boer en sy hele gesin, word dit vandag deur 71% van alle boere en 82% van alle Afrikaanssprekende boere in Suid-Afrika gelees. Tipografies geniet die tydskrif, wat soms meer as 200 bladsye beslaan, die beste versorging, en met sy landbou-joernalistiek, neem hy ’n toonaangewende plek in, met nog groter moontlikhede vir die toekoms.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 20 Mei 1900

Slag by Scheepersnek

In hul opmars deur Natal, nadat Ladysmith op 1 Maart 1900 ontset is, sou die meeste Boere na Transvaal terugval, maar ’n aantal burgers onder bevel van genl. Chris Botha sou na die ooste uitwyk en Buller se magte in die flank lastig val. Kol. EC Bethune se magte is toe gelas om die Boere in die omgewing van Nqutu, wes van Vryheid, te verdryf. 

Toe hy hulle nie daar aantref nie, is verneem dat hulle hul aan die Bloedrivier, suid van Vryheid, bevind. ’n Eskadron van Bethune se ruitery onder kapt. Goff het taamlik ver vooruitgery, maar is by Scheepersnek, ’n moeilike deurgang, 10 km suidwes van Vryheid, op 20 Mei 1900 in ’n hinderlaag gelei. Goff en sowat 30 is gedood, 30 gewond en ses Tommies gevange geneem. Die geveg was oor voordat die hoofmag opgedaag het, maar dit het Bethune in ieder geval gedwing om na Nqutu vir voorrade terug te val voordat verder opgetree kon word.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 17 Mei 1787

Prof. UG Lauts gebore

Ulrich Gerhard Lauts, gebore in Amsterdam, Nederland, was agtereenvolgens sakeman, staatsamptenaar en akademikus en ’n leiersfiguur met ’n lewende belangstelling in die handel, tale, letterkunde en geskiedenis, en was die vader van die pro-Boerebeweging in Nederland. 

Toe daar in die veertigerjare van die vorige eeu roepstemme om steun van die Hollands-Afrikaanse inwoners van SA in Nederland gehoor is, was Lauts op die voorpunt om simpatiek daarop te reageer. Tot met sy afsterwe op 25 Julie 1865 in Utrecht, Nederland, het hy ’n belangrike deel van sy lewe gewy aan die verlening van morele en geestelike steun aan die Voortrekkers en aan stamverwante in die Kaapkolonie. 

Hy het sy deel ruimskoots bygedra tot die opbou en ontwikkeling van Transvaal en die Oranje-Vrystaat.

Posted 1 week ago

Xantippe

Posted by Paul Joubert on Sunday, November 20, 2016 Under: Woord van die Week
('n twissieke, neulende, sanikende vrou)

Genoem na Xantippe, die eggenote van die Griekse Wysgeer, Sokrates (469-399 v.C). 'n 19de eeuse Nederlandse woordeboek beskryf haar as "'n kwade wyf, huisdraak, helleveeg, huiskruis, 'n broekdraagster" - lieftallige bondeltjie dus.

Ongelukkig is hierdie tekening totaal ongegrond. Sokrates het met haar getrou toe hy so 50 of 55 jaar oud was. uit die huwelik is drie seuns gebore - wat 'n mens dadelik laat dink dat hulle dalk soms nader aan mekaar was as wat die historici ons wil laat glo.

Die wysgeer self was onaansienlik. Hy het oor 'n groot wipneus, uitpeuloë en 'n lekker pens beskik. Maar hy was so onverstoorbaar, flegmaties en kalm, dat hy sy polse sou sny sonder om opgewonde te raak (soos sy dood bewys). Hierdie wonderlike eienskap het daarvoor gesorg dat 'n woeste teenhanger vir hom gevind moes word om as agtergrond vir sy openbare beeld te dien. Die naaste persoon was sy vrou - en dié arme bruid is toe deur die eeue as haar beroemde man se slegte vrou aangeteken.

So sou sy eendag 'n koek wat een van sy leerlinge aan hom gestuur het, op die grond gegooi en vertrap het. Sokrates sou net gelag het. "Nou sal jy nie daarvan kan eet nie," was sy geduldige antwoord.

Nog 'n onware oorlewering is dat sy op 'n keer na 'n vurige rusie 'n kom vuil waswater oor sy kop uitgegooi het. "Nouja", sou hy gesê het, "ek het altyd geweet dat na 'n donderslag die reën sal val." In die laat 20ste eeu is pogings sangewend om haar naam in ere te herstel. Sy is geteken as goedhartig, liefdevol, geduldig en besonder toegewyd aan 'n besonder moeilike man.

Die Aap in jou Koffie
Afrikaanse Eponieme van A tot Z
Anton F. Prinsloo
ISBN 978-1-86919-463-5

In : Woord van die Week 


Tags: xantippe  sokrates  die aap in jou koffie  anton f. prinsloo  afrikaanse eponieme 
www.myvolk.co.za Logo