# Afrikanerhart - die Trekpad van 'n Nasie

Geluk verby

Maans Maanse vertel:

Vroeër dae, voor ek hier in die Kalhari ingetrek het, toe sukkel ek en die vrou dour onner innie Boesmanland aan. En daar kan dit dró word. As die bankrotwind die jaar sy waai vat, dan hou hy nie op nie. En dan sién jy nie eens 'n wolk nie, wat nog 'n reëndruppel.

En toe's dit een jaar weer so dro, o Bloedvannerwalt. As ons moet slag, kyk ek die ou troppie deur en dan vang ek die een wat nog lyk of daar iets orie ribbebene is; maak nie saak wat se soorte nie: jonk, groot, ooi. Maar dit help nie - vir maande kry ons toe al nie meer iets met 'n bont vleisie geslag nie. En die vrou is nukkerig en mismoedig want sy't nie súffel van 'n sagtevetjie om 'n pan mee te smeer nie. 

En ek het gedink en gedink en gewonner wat vir plan ek dan tog moet maak om net iets innnie hanne te kry lat sy 'n slag kan vet uitbraai. En toe vaillit my by: innie knersvlakte het daar altyd drie ou springbokramme geloop. So skelm lat hulle bars, en gewoonlik goed van kondisie. 

En ek sê virrie vrou ek het 'n plan.

En vroe die vollene môre toe stryk ek met my geweer en verkyker by die huis weg, oor die rantjieswêreld. En toe die sontjie mooi wit maak, en sommer darie tyd al begint sê hy gaan dié dag nie speel met Boesmanland nie, toe stap ek die knersvlakte in. 

En ek het gestap en gekyk gestaan en gekyk. Maar al my rondkyk help niks. En later toe's dit rondom my net vlakte. En hy begint bewe, en hy gee op. Dis so goed ek soek vir springbokke op die see - jy ken mos vir opgeefsel as hy rêrig begin opgee.

En ek loop.

En ek klim later op een van die duisende miershope daar in die knersvlakte. En ek kyk. Maar dis net water en miershope. En party vannie miershope lyk soos bome in die verte en ander soos koppies, en almal weerkaats - in die vlakte af. Party lyk of hulle innie lug hang met 'n strepie niks tussen hulle ennie waters. En alles bewe. 

En ek klim vannie miershoof af, en ek het nog net 'n paar treë geloop, toe sien ek maar hoe kyk ek dan vandag, want dóúr staan dan 'n miershoop wat ek nie ken nie: net 'n stippel tussen die baie ander stippels, maar een wat uit my geheue nie daar hoort nie. 

En ek wonner of dit nie een van dié ou ramme is nie. Maar hy staan ver. Jy kan sê hy staan annerkant die buig vannie aarde solat dit net so opgeefsel is wat ek sien. En ek vat my verkyker en ek kyk of die ding nie een of anner tyd wil roer nie. Maar hy's so ver lat al sóú hy ook geroer het ek nie daar seker sou van wees nie - tensy hy nou natuurlik 'n hele ent loop. 

En ek dink daars nou net een genade. Ek moet 'n skoot op hom waag. Maar hy's toe natuurlik so ver lat ek nie met die geweer se visier iets hoef te probeer uitrig nie. En ek kyk daar 'n miershoop uit wat vir my lyk of hy net mooi die regte skuinste sou hê. Want sien, 'n patroon trek hoeka met 'n boog, en ek moet nog boog bysit en ek moet rekening hou met die distansie én die buig vannie aarde.

En ek laai die geweer en ek lê hom netjies op sy pens teen die miershoop neer en ek stoot twee kluite weerskant teen hom vas lat hy nie kan kantel nie. En ek vat die verkyker en ek loop staan so 'n stuk of twintig treë agter hom en ek kyk al met die loop laans en voorentoe orie vlakte tot by die stippel wat ek nou dink die bok is, en ek sien ek is 'n aks uit. En ek loop trug na die geweer toe en ek stoot hom so êffe aan, die een kant toe. En ek loop staan weer 'n ent agter hom en ek kyk. En wragtie daars hy nes die voorige keer weer na die selle kant toe uit. Toe weet ek die ding lewe.

En ek maak lat ek gou by die geweer kom en ek skuif hom nog 'n entjie aan. Maar toe's daar nie tyd om weer te loop kyk nie, want dan loop die ding weer voor die bek weg. En ek druk die geweer sommer so van bo af styf teen die miershoop vas en ek trek die skoot af. 

En ek vat weer die verkyker en ek hou die stippel dop. Want as die ding glad nie skrik nie, dan is dit heel mis. En dis net vir die koeël wat hy kon skrik - vir die klap van die geweer was hy baie myle te ver weg. En as hy nie roer nie, maar net 'n wyle wegraak, dan was die skoot duskant hom en kon ek hom nie sien nie omdat hy natuurlik agter die stof staan. 

En so staan en hou ek hom dop so lank die koeël trek. En dit was of hy wegraak. En ek wonner of dit nie maar net dalk my oë is nie, maar ek kyk gou eers op 'n anner plek en toe weer trug na waar hy moes wees. En toe makeer hy. Toe weet ek dis 'n doodskoot. 

En ek hang my geweer en die verkyker oorkruis aan hulle bande oor my skouers en ek stryk aan. En die son is warm: die wêreld beef. en dit later hard mirrag. Maar ek stap. En my koelte begin langer word.

En later sien ek dóéér lê hy. en dit is een van die ou springbokramme. En ek kom nader en ek sien hy's moddervet. En ek loop tot by hom. Maar toe help alles my nou nog niks, want toe's hy klaar vrot. 

Jan Spies

Pilatus tot Moslhoop

Vertellings 1

ISBN 0 628 01676 X