Showing Tag: " dae uit ons geskiedenis" (Show all posts)

Dae uit ons Geskiedenis 5 Januarie 1673

Posted by Paul Joubert on Friday, January 5, 2018, In : Ons Geskiedenis 

Opperchirurgyn word gekielhaal

Opperchirurgyn Jan Pieterz Cortemünde het in Desember 1672 aan boord van die Deense skip, Oldenborg, in Tafelbaai aangekom. Terwyl Cortemünde en drie bemanningslede kruie gesoek het, is hulle deur Jan van Eeden, 'n plaaslike inwoner, genooi om koue melk by hom aan huis te kom geniet. Die gasvrye van Eeden het die dorstige Deense gaste egter sterk drank aangebied. Met verloop van tyd het almal, ook die gasheer en sy vrou, Lysbeth, baie vrolik geword.

Die vrolikhe...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 4 Januarie 1806

Posted by Paul Joubert on Thursday, January 4, 2018, In : Ons Geskiedenis 

Die einde van die Bataafse Tydperk aan die Kaap

Gedurende hierdie tydperk ry politieke verbondenheid in Europa wipplank. Die ontwikkeling van formele staatsgesag in Engeland en Nederland is nog aan die gang. Daar vind verskeie oorloë tussen Engeland en Nederland plaas gedurende die 16e en 17e eeu. Hulle ding mee om die vestiging van handelsroetes na die Ooste. 

Sowel die Nederlanders as die Engelse het belanggestel in die vestiging van 'n verversingsstasie aan die Kaap. anders as die Portugese...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 3 Julie 1948

Posted by Paul Joubert on Monday, July 3, 2017, In : Ons Geskiedenis 

J.F.W. Grosskopf

Johannes Friedrich Wilhelm Grosskopf het hom op verskeie terreine onderskei. Hy het aanvanklik B.A.- en M.A.-grade aan die Victoria Kollege op Stellenbosch verwerf, en daarna in Europa in Berlyn, Leipzig, Wenen, Leiden en Zurich in Letterkunde, Geskiedenis, Filosofie, Regte en Staatshuishoudkunde studeer. Beroepsgewys tree hy op as onderwyser, letterkundige, joernalis, universiteitsdosent en ekonoom. Op dié wyse het hy waarlik merkwaardige bydraes tot die Suid-Afrikaanse same...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 26 Junie 1860

Posted by Paul Joubert on Sunday, June 25, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Die eerste spoorlyn in Suid-Afrika geopen

Op 24 Maart 1857 het die Britse kolonie, Natal, verteenwoordigende bestuur verkry en moes die kolonie se ekonomie drasties verbeter word. Daarvoor was dit noodsaaklik om soveel as moontlik goedere in die Durbanse hawe te hanteer, aangesien doeanegelde 'n belangrike bron van inkomste was.

'n Groot probleem was egter die sandbank in die ingang van die Durbanse hawe. Toe die eerste poging om die sand te verwyder misluk het, het 'n plaaslike maatskappy 'n ...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 15 Junie 1881

Posted by Paul Joubert on Tuesday, June 13, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Die Instituut vir Blindes: Worcester (Wes-Kaap)

Die missie van die Instituut is om blinde, swaksiende, doofblinde en multigestremde blinde persone deur onderwys, opleiding en ontwikkeling te bemagtig tot 'n vervulde lewe en selfstandige burgerskap.

Danksy die ywer en versiendheid van dr. Andrew Murray en Christiaan Rabie het die Sinode van die NG Kerk in Oktober 1880 besluit om voort te gaan met die stigting van die Doofstom- en Blinde-Instituut vir dowe en blinde leerders. Op 15 Junie 1881 het...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 26 Mei 1948

Posted by Paul Joubert on Friday, May 26, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Die Nasionale Party kom aan bewind

Die Verenigde Party (VP), onder leiding van genl. Jan Smuts, het die 1943 verkiesing, die sogenaamde oorlogsverskiesing, met 'n groot meerderheid gewen. Met die verkiesing op 26 Mei 1948 het die Herenigde Nasionale Party (Nasionale Party NP en Afrikaner Party) met 'n klein meerderheid van vyf setels aan bewind gekom en genl. Smuts moes as Eerste Minister bedank. Hy is opgevolg deur D.F. Malan.

Verskeie redes kan aangevoer word waaromd ie NP hierdie verkiesing ...
Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 25 Mei 1874

Posted by Paul Joubert on Thursday, May 25, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Die eerste Dorslandtrekkers verlaat die Transvaal

Die verskillende trekke wat tussen 1874 en 1905 uit die Transvaal deur die Kalahari-woestyn na Angola onderneem is, staan bekend as die Dorsland Trek. Daar was verskillende redes waarom die Afrikaners die Transvaal verlaat het. 

Die presiese datum waarop die eerste groep Dorslandtrekkers die Transvaal verlaat het, is onbekend. Sommige bronne maak melding van ongeveer 27 Mei 1874 terwyl ander na 20 Mei verwys. Wat wel bekend is, is dat Gert Alber...
Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 24 Mei 1956

Posted by Paul Joubert on Wednesday, May 24, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Baasspioen sterf in New York

Frederik (Frits) Joubert Duquesne is omstreeks 1878 in Pondoland gebore. Hy het in Europa opleiding as 'n millitêre ingenieur ontvang. Toe die Anglo-Boereoorlog uitbreek, het hy na Suid-Afrika teruggekom en teen die Engelse geveg. Hy is naby Kaapstad gevang en na die krygsgevangenekamp in Bermuda gestuur. Hy het egter daarin geslaag om te ontsnap en het na die VSA gevlug.

Duquesne het die Engelse gehaat as gevolg van die wandade wat hulle tydens die oorlog teenoor ...
Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 19 Mei 1930

Posted by Paul Joubert on Friday, May 19, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Vroue verkry stemreg in Suid-Afrika

Hierdie saak moet in samehang met gebeure in die buiteland gesien word, anders kan daar 'n skewe persepsie geskep word. Ons bepaal ons net by die toestande van Brittanje omdat dit ons die meeste raak.

In Brittanje het die drie Hervormingswette van 1832, 1867 en 1884 vir beperkte stemreg vir die mans van die nie-adellike bevolking voorsiening gemaak. Teen 1884 het die manlike lede van die adelstand, besigheidsmense, fabriekswerkers en plaasarbeiders stemreg ge...
Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 9 Mei 1828

Posted by Paul Joubert on Monday, May 8, 2017, In : Ons Geskiedenis 
Andrew Murray

Hy sou uiteindelik baie diep spore trap in die geskiedenis van die NG kerk in Suid-Afrika - dié vrolike jongeling met die 'bedrywige gees' wat op 9 mei 1828 in die pastorie op Graaff-Reinet gebore is. Hy was die tweede oudste van sestien kinders van Andrew Murray, predikant van Graaff-Reinet.

Hy het as tienjarige saam met sy broer, John, na Skotland vertrek om daar skool te gaan en daarna in Nederland in Teologie te gaan studeer. Op 21-jarige ouderdom keer hy terug na Suid-Afrika...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 12 April 1947

Posted by Paul Joubert on Saturday, April 8, 2017, In : Ons Geskiedenis 

C. Louis Leipoldt

Hoewel Leipoldt 'n medikus was, lewer hy sy grootste bydrae vir die land as skrywer. Sy skryfwerk sluit populêr-wetenskaplike geskrifte, joernalistieke werk, vertalings, verskeie bundels poësie sowel as dramas, romans, kortverhale en reisherinneringe in. As digter en dramaturg is hy een van groottstes wat Afrikaans opgelewer het.

Hy het grootgeword op Clanwilliam en was 'n baie eensame kind wat tuis deur sy pa onderrig is en deur sy ma omgang met ander kinders verbied is. H...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 11 April 1991

Posted by Paul Joubert on Saturday, April 8, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Orania

Met die bou van die Vanderkloof-besproeiingskanale as deel van die destydse omvangryke Oranje-riverprojek, het die Departement van Waterwese besluit om 'n dorp naby die kanale te vestig vir verblyf aan hulle werkers. So het 'n dorpie in 1963 tot stand gekom, halfpad tussen Hopetown en Petrusville op die wal van die Oranjerivier. Aanvanklik is na die dorp verwys as Vluytjeskraal, verwysend an die plaas waarop die dorp ontstaan het.

Die plaaslike ingenieur, Norman  Landsdell, het egter 'n...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 10 April 1820

Posted by Paul Joubert on Saturday, April 8, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Aankoms van die Britse Setlaars

In 1820 is groepe immigrante van verskillende dele van Engeland, Wallis, Skotland en Ierland op die oostelike grens van die Kaapkolonie gevestig. Dit het deel uitgemaak van 'n skema deur die Britse regering om die Oosgrens te beskerm teen aanhoudende infiltrasie in die Kolonie en aanvalle deur swart stamme, spesifiek die Xhosa.

Die eerste Britse Setlaars, 'n groep van 271 mense, het op 10 April 1820 aan boord die Chapman in Algoabaai aangekom. Hulle het eers in ...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 6 April 1652

Posted by Paul Joubert on Thursday, April 6, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Aankoms van Jan van Riebeeck aan die Kaap

Nadat die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie besluit het om 'n ververskingspos aan die Kaap te vestig, is Jan van Riebeeck benoem as die bevelvoerder aldaar en vertrek op 24 Desember 1651 uit Texel, Nederland, met 'n vloot van drie skepe. Hulle gooi op 6 April 1652 anker in Tafelbaai met die Drommedaris en die Goode Hoope. Die Reyger het die volgende dag aangekom, en die Walvis en die Olifant, wat 'n bietjie later vertrek het, kom op 7 Mei aan.

Die nederse...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 4 April 1878

Posted by Paul Joubert on Tuesday, April 4, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Kommandant Gideon Scheepers

Gideon Scheepers is op 4 April 1878 bebore en op 17 Januarie 1902 voor 'n Britse vuurpeleton tereggestel. Dit het gevolg op sy militêre optrede in die Oos-Kaap tydens die Anglo-Boereoorlog gedurende 1900 - 1901. Tydens dié operasies het hy uitvoering gegee aan die republikeinse opperbevel se opdrag om die plaaswonings van mense wat die Boeremagte vyandiggesind was, af te brand. Hy het ook nie-wit persone terregestel wat hulle aan spioenasie vir die Engelse skuldig...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 30 Maart 1660

Posted by Paul Joubert on Thursday, March 30, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Kirstenbosch

Uit navorsing en die implemente wat gevind is, is dit duidelik dat die Khoi of San ook die gebied waar Kirstenbosch vandag is, gebruik het voor die Europeërs se koms. Op daardie stadium was die hange van die berg met inheemse bos bedek wat na die vestiging van die Europeërs gekap is vir gebruik in die nedersetting.

Jan van Riebeeck het die plaas, Bosheuvel, agter Leeuberg, gekry nadat die Here XVII  hom toestemming gegee het om te boer. In sy dagregister meld Van Riebeeck op 30 ...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 28 Maart 1899 - 1902

Posted by Paul Joubert on Tuesday, March 28, 2017, In : Ons Geskiedenis 

Die Bevelvoerder van die Britse troepe, lord Robberts, en die Britse regering het veronderstel dat die Anglo-Boereoorlog verby sou wees sodra die hoofstede van die ZAR en die OVS ingeneem is. Hy het sy taak as afgehandel beskou en het lord Kitchener in bevel gelaat toe hy na Brittanje vertrek het. Die oorlog het verhewig met die aanvang van die guerrillastryd.

Kitchener het besluit om sy metodes te wysig om die oorlog tot 'n einde te bring en het begin om plase te vernietig om sodoende die voo...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 1 Desember 1834

Posted by Paul Joubert on Wednesday, November 30, 2016, In : Ons Geskiedenis 

Die Kaapse Klopse

Die Kaapse Klopse Karnaval (Engels: Cape Minstrel Carnaval) wat aan die begin van elke jaar met Nuwejaarsvieringe in Kaapstad gehou word en duisende toekouers trek, dateer terug na die eerste feesvierings met die vrystelling van slawe op 1 Desember 1834. Die vrygestelde slawe van albei geslagte en van alle ouderdomme het, volgens die SA Commercial Advertiser, gedurende hulle verpligte 'vakleerlingskap' van vier jaar, gedurende die dae en / of nagte, ordelik deur die strate ge...

Continue reading ...
 

Die Nasionale Konvensie

Posted by Paul Joubert on Wednesday, November 23, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Die Nasionale Konvensie

Reeds voordat Milner Suid-Afrika verlaat het, was dit duidelik dat daar soveel probleme was wat al vier gebiede (Kaap, Natal, Transvaal en OVS) geraak het dat daar ernstig oor eenwording gepraat sou moes word. Dit was veral die spoorweg- en doeanekwessie wat hierdie besef op die sprits gedryf het. Tydens hierdie konferensie is daar besluit dat daar 'n breër konferensie sou moes plaasvind, waarna al die gebiede afgevaardigdes moes stuur. By hierdie samesprekings sou Bri...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 16 November 1855

Posted by Paul Joubert on Monday, November 14, 2016, In : Ons Geskiedenis 

Die Stigting van Pretoria

Nadat die Voortrekkers hulle in die voormalige Transvaal gevestig het, is daar behoefte aan 'n sentraal-geleë administratiewe sentrum om die Voortrekker-republieke en die afgeleë gemenskappe te dien. Die pogings van M.W. Pretorius en PIet Potgieter om plase langs die Apiesrivier daarvoor te bekom, misluk. Pretorius besluit om self die plase, Elandspoort, Daspoort en Nooitgedacht, aan te koop en met kerksteun by die Volksraad om dorpstigting aansoek te doen. D...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 14 November 1951

Posted by Paul Joubert on Sunday, November 13, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Anglo-Boereoorlog-Monument in die Paarl

In sy testament, gedateer 14 November 1951, bemaak mnr. P.R. (Paul) de Villiers van Stellenbosch, £5000 vir 'n Anglo-Boereoorlog-monument wat binne vyftig jaar 'vanaf hede' opgerig moet word. Hy was die laaste tesourier-generaal van die ZAR en 'n oud-stryder. Sy moeder, me. A.B. "Theophila' de Villiers, was die dogter van ds. G.W.A. van der Lingen, een van die leidende figure in die Eerste Taalbeweging van die Paarl. Sy was die voorsitter van een van di...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 2 November 1879

Posted by Paul Joubert on Tuesday, November 1, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Genl. Edwin Alfred Conroy

Edwin Conroy is op 2 November 1879 in Hanover in die Kaapkolonie gebore en op sestienjarige ouderdom word hy een van Johannesburg se eerste verkeerskontabels. Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog het hy hom in Britstown bevind en aangesluit by genl. J.B.M. Hertzog se kommando wat die Kaapkolonie binnegeval het. Genl. C de Wet het hom aangestel as veggeneraal.

Die res van die oorlog het Conroy se kommando in die noord-westelike deel van die Kaap geopereeer. Nadat ...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 27 Oktober 1871

Posted by Paul Joubert on Wednesday, October 26, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Die anneksasie van Griekwaland-Wes

Na die ontdekking van diamante in die distrik Hopetown in 1867, ontstaan daar in Brittanje belangstelling in dié gebied, wat later as Griekwaland-Wes bekend sou staan. Sekere Griekwa-stamme, naamlik dié onder die beheer van Waterboer en Adam Kok asook die Korannas wat in die gebied woonagtig was, maak aanspraak op die gebied. Gedurende die noordwaarste trek  deur die Voortrekkers is verskeie ooreenkomste tussen die stamme en die Voortrekkers aangegaan. Na d...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 26 Oktober 1918

Posted by Paul Joubert on Wednesday, October 26, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Anton Hartman

Anton Hartman was 'n baie talentvolle man. Dis moeilik om te oordeel watter van sy baie talente die bekendste was. Hy was nie alleen 'n dirigent en musiekpersoonlikheid nie, maar ook uitsaaipersoonlikheid, musiekadministrateur en hoogleraar.

Hy is op 26 Oktober 1918 in Springs gebore en het sy hele lewe lank op die Witwatersrand gewoon en gewerk. Hy het sy B.Mus. en M.Mus.-grade albei met lof aan die Universiteit van die Witwatersrand verwerf. Dit was 'n lewensideaal van hom om di...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 13 Oktober 1879

Posted by Paul Joubert on Tuesday, October 11, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Die eerste President van die Oranje-Vrystaat, Josias Phillippus Hoffman, is op 31 Desember 1807 in Stellenbosch gebore en word daar groot. Hoewel Josias baie min formele skoolonderrig gehad het, het hy homself baie goed deur selfstudie bekwaam. Die Hoffman-gesin het ook gereelde kontak met oorsese besoekers gehad, wat hulle visie verbreed het.

In 1840 het hy hom op Sanddrif, later die Smithfiled-distrik, in die Transgariep, later die Oranje-Vrystaat, gevestig waar hy 'n tyd lank skoolgehou he...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 19 Augustus 1688

Posted by Paul Joubert on Friday, August 19, 2016, In : Ons Geskiedenis 
Pierre Simond

Die skip, Zuid-Beveland, kom op 19 Augustus 1688 met 'n groep Franse Hugenote in die Kaap aan. Aan boord is ook ds. Pierre Simond wat in 1685 na Holland gevlug het. Hy het sy teologiese opleiding in die suid-ooste van Frankryk ontvang. Kort na sy huwelik in April 1688 is hy benoem om saam met die Hugenote na die Kaap te kom.

Goewerneur Simon van der Stel gee aan hom sestig morge eiendomsgrond om op te boer. Die plaas was in die Banhoek agter Helshoogte naby Stellenbosch. Hy was 'n...

Continue reading ...
 

Dae uit ons Geskiedenis 12 Augustus 2016

Posted by Paul Joubert on Thursday, August 11, 2016, In : Ons Geskiedenis 


C.J. Langenhoven

"Die meeste verdienste verdien nie die meeste nie."

"Moenie eers skryf en dan dink nie. Dink liewer eers en skryf dan."

"Skryfwoorde is nie mondwoorde wat wegwaai nie. Of wat jy later kan ontstry nie."

"Hoe weeldiger woord, hoe skraler gedagte."

Dié groot Afrikaanse skrywer is op 12 Augustus 1873 te Hoeko in die distrik van Ladismith (Kaap) gebore. Hy word grootgemaak deur sy pa se broer en sy vrou en word word op jong ouderdom  reeds gebooi deur die natuurskoon sowel as deur die...

Continue reading ...