www.myvolk.co.za

6 plays

© Amanda Strydom

https://itunes.apple.com/za/album/ek-loop-die-pad/726617554?i=726618130

https://tunein.com/radio/Radio-Kuber-Kontrei-s263337/

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 30 April 1961

Adv. CR Swart se laaste dag as Goewerneur-generaal van SA

Die onafhanklikheidstrewe van die Nasionale Party was van die begin af in sy grondwet ingeskryf, en in 1934 is die betrokke art. 4 verander toe vir die eerste keer daarin bepaal is dat onafhanklikheid in ’n republikeinse staatsvorm verkry moet word.

Die hoof van so ’n staat sou President heet, maar tot met republiekwording was die staatshoof nog die Goewerneur-generaal. Adv. CR Swart, lank leier van die Nasionale Party in die Vrystaat en sy lewe lank vurige republikein, het op 12 Januarie 1960 die laaste Goewerneur-generaal van SA geword, ’n pos wat hy op hierdie datum neergelê het, hangende sy verkiesing tot die eerste Staatspresident van die Republiek van Suid-Afrika op 31 Mei 1961.

Posted 3 weeks ago
<p>Spotprent vir die Dag: 25 jaar later…<br/></p>

Spotprent vir die Dag: 25 jaar later…

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 29 April 1875

Begin van die Dorslandtrek

Teen die tyd het ’n aantal Transvaalse Boere begin om Transvaal te verlaat op soek na ’n beter tuiste iewers in die onbekende binneland. Die eerste trekgroep het onder leiding van Gert Alberts gestaan en was deeglik georganiseer. Die elf families wat die voortou geneem het en wat later as ’n rampspoedige onderneming sou blyk, het daarin geslaag om met redelike sukses tot by die Ngamimeer te trek.

Dit was egter die groep wat hierna onder leiding van Jan Greyling en Louw du Plessis langs die Krokodilrivier versamel het, wat die grootste teëspoed sou ervaar. Na veel oponthoud het 480 blankes en ’n aantal bediendes met 128 waens en 1058 trekosse in April 1877 die Kalahari aangedurf. Van die begin was daar al onderlinge tweespalt. Boonop was die trek geheel en al te groot vir ’n roete waar water uiters skaars was.

Op plekke moes die water lepelsgewys uitgedeel word, of modder deur handdoeke en hemde gedruk word vir vogtigheid. Die meeste van die vee is in die proses verloor en 37 mense het die eerste twee maande hul lewens gelaat. Vele sou nog later sterf. ’n Derde, dog kleiner trek het kort hierna die Kalahari veilig deurgedring.

Maar die Trek as sodanig is eers grootliks beëindig toe grondgebied teen 1881 in Angola van die Portugese owerheid verkry is.

Posted 3 weeks ago
0 plays

© Coenie de Villiers

https://itunes.apple.com/za/album/daars-n-plek-feat-steve-hofmeyr/1417454043?i=1417454669

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 28 April 1945

Die CNO-Bewaarskool word in Pietermaritzburg geopen

Die beperking op moedertaalonderrig het groot ontevredenheid onder die Afrikaners van Natal ontketen. Uit protes teen hierdie beperking van Afrikaans as taalmedium vir onderrig, is daar op 7 Februarie 1944 in die stadsaal van Pietermaritzburg onder luide applous eenparig besluit om ’n eie CNO-Bewaarskool in die stad te stig.

Kragte is gekoördineer, en die Nasionale Instituut vir Onderwys en Opvoeding van die FAK het in samewerking met die Natalse Aksiekomitee besluit om oor te gaan tot die aankoop van ’n geskikte perseel in Pietermaritzburg waar die CNO-Bewaarskool opgerig sou word.

Daar is daadwerklik oorgegaan tot die insameling van geld, en die nodige bedrag is spoedig ingesamel. ’n Gebou is vir die bedrag van £5 500 aangekoop, en op 28 April 1945 is die CNO-Voortrekker-Bewaarskool amptelik deur prof. JC van Rooy en dr. E Greyling geopen.

Posted 3 weeks ago
0 plays

© Pieter Smith

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 27 April 1897

Chris Blignaut gebore

Met sy voordrag van ligte, humoristies Afrikaanse liedjies, wat hy self op die ukelele begelei het, het Chris August Blignaut groot populariteit geniet en die hele land in die twintiger-dertigerjare deurreis. Die plate wat hy gemaak het, het groot aftrek gekry en ’n groot rol gespeel om die Afrikaner se sanglus aan te wakker en hom aan te spoor om in sy eie taal te sing.

Hy is op 21 Julie 1974 oorlede. Die humoristiese en platvloerse het dikwels vir Afrikaans ’n deurbraak op nuwe terreine gemaak, omdat Nederlands aanvanklik gereserveer was vir die ernstiger, dieper dinge. In ’n tyd toe populêre sang gedreig het om heeltemal te verengels en die Afrikaner gekondisioneer is om sy eie taal te verag, het Chris Blignaut se vrolike en selfversekerde sang die volk aangegryp en die besef laat posvat dat dit lekker is om in Afrikaans te sing.

Posted 3 weeks ago
9 plays

© Tarryn Lamb

https://itunes.apple.com/za/album/vier-woorde/1419608465?i=1419608855

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 26 April 1900

Dr. WHJ Punt gebore

Willem Henry Jacobus Punt is in Pretoria gebore. As seun van Hollandse immigrante, studeer hy aanvanklik aan die staatsgimnasium in Amsterdam en later in Pretoria, waar hy in 1918 matrikuleer. In 1923 behaal hy die BA-graad aan die Universiteit van Pretoria en twee onderwysdiplomas; in 1932 die MA-graad in Aardrykskunde en in 1953 die PhD-graad aan die Universiteit van Stellenbosch met sy baanbrekerswerk Louis Trichardt se laaste skof. Vanweë sy liefde vir die behoud van die historiese oudhede en erfenisse in Suid-Afrika word dr. Punt in 1959 beginner, stigter en direkteur van die Stigting Simon van der Stel, wat hom onder meer ten doel stel om belangrikste historiese geboue van sloping te red, te bewaar en te restoureer.

In 1974 tree hy uit as direkteur. Dr. Punt was stigter van die Louis Trichardttrek-Monumentfonds, wat hom en sy komitee in staat gestel het om die Trichardt-gedenktuin in die destydse Lourenço Marques aan te lê. In 1967 word hy deur die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns met ’n erepenning vereer vir kultuurhistoriese prestasie, “vir volhardende navorsing, jarelange onvermoeide ywer, taai wilskrag en hooggestemde idealisme”. Dr. Willem Punt is ’n rustelose denker en ’n navorser by uitstek. Met meer as honderd wetenskaplike publikasies van kultuurhistoriese aard, word hy vandag geroem as een van die grootste kultuurhistorici wat Suid-Afrika nog opgelewer het.

Posted 3 weeks ago

Gustav Gaan Speel

Posted by Paul Joubert on Friday, August 16, 2013 Under: Afrikaans: Kortverhale

Die manier waarop ek hom ontmoet het, moes my gewaarsku het dat dit moontlik is. Maar dan ook slegs dat dit moontlik is. Die hoe ek Pieterse leer ken het: Hulle was besig om 'n sloot te grawe, reg voor my huis. Maar naweke werk die slootgrawers nie. Hulle het hulle uitgrawing net so gelaat, darem met tekens omhein om te waarsku dat die volgende vyftig tree net eenrigting verkeer kan dra.

Skielik gebeur dit toe die Saterdagmiddag. 'n Bus en 'n motor kom staan kop aan kop in die bottelnek en altwee bestuurders weier om agteruit te ry. Goud is daar 'n tou aan elke kant. Maar iewers uit die niet kom 'n man en begin die verkeer reël. Beduie hier, beduie daar. En binne vyf minute vloei die verkeer weer normaal. Waarom so hy so iets doen? Is dit 'n oordrewe gevoel van eie belang? Of was dit bloot die daad van 'n toevallige samaritaan? Dit was egter nog die een nog die ander. Aandagtig het die man die verkeer 'n rukkie dopgebou. Maar die twee strome het nou sonder wrywing deurbeweeg. Die kinders begin weer met hulle speletjies en die man gaan toe tussen die oorkantste heining en die werkers se sleepwa staan in 'n tipiese houding: sy bene wyd van mekaar, hande voor hom en oë op die grond. Toe hy weer heellyf uitkom, hardloop en buitetoe: "Ekskuus meneer, hoekom het jy nou net daar staan en fluit?" Hy was besig om liggies te voel of sy gulp goed toe is. Hy het sy skouers opgetrek en gesê: "Jy begaan 'n fout, kêrel, ek was besig om hande te was." ek het agter uit my keel gelag en hom genooi vir koffie. So het ek Gustav Pieterse leer ken. Hy was seniorlektor aan die universiteit, in staatsleer. Vroeër vanjaar het sy vrou hom verlaat. Dit het hom oënskynlik nie veel ontstel nie. 

"Ons was buitendien in twéé wêrelde, het hy glo eenkeer gesê. (Later was dit alles in die koerant). Ek onthou daardie middag en aand nog. Ons het koffie gedrink. En dit was eers veral ék wat gepraat het. En het hom aan Dora voorgestel en ons het begin wyn skink en oor ou romans gesels. In die asbak langs sy stoel het 'n tennisbal gelê. Ek onthou hoe hy dit kort-kort hanteer het - terwyl ons meer en meer sit en luister - en so 'n paar keer voor hom laat spring het. en dat het hy verder gepraat. Die hele aand. Hy het heelwat vertel, skerp en indringend, soos iemand wat los kom uit sy probleme. 

Hy het gepraat oor die etiese implikasies van juridiese verskille, van die Lumpenproletariaat as neweproduk van 'n kapitalistiese stelsel, oor die leë sosiale waardes van sy kollegas en skoonfamilie. Maar - ek onthou dit goed - telkens het hy - heeltamal op 'n ander toon, iets vertel van sy jeug.

Iets was omtrent so: (Gustav praat:)

"My pa was 'n bakker en ek het ook brood gebak, kleines. Man, ek onthou so goed: bruin, rog, wit, Bremer. En ek dink ek kon beter bak as hy. Snaaks né? Syne het so dikwels verbrand omdat hy lank saam met my in die agterplaas kom vlieërs vlie het. En as dit reën, dan het ons in die meelkamer dambord of bal gespeel. Ek sou so 'n pa wou wees. Dit het ek vanmiddag besef; in al my frustrasies en probleme is dit my enigste begeerte."

Gustav het ek nooit weer gesien nie behalwe, miskien, gisteraand. 'n Maand na ons ontmoeting is hy dood. Hy het bo van die tandheelkundegebou se dak afgespring. Gisteraand was ons by die Van Rensburgs. Eintlik is hulle vriende van Dora. Hulle woonstel is op die agtiende verdieping. Ons het drankies gedrink en Van Rensburg het oor potplante gepraat. Daarom het ek meer drankies as gewoonlik gedrink. Teen tienuur het hy my sy nuwe aankoop op die vensterbank gaan wys. Hy het weer 'n bietjie daaroor gesels, en sy uitsig bewonder. Toe sê hy. "Ek hoor Dora sê julle het die klein Pieterse 'n ruk gelede ontmoet? Ek het sy pa goed geken. Hy't so ses weke gelede voor sy seun se dood verongeluk. Net hier, sien jy daar op die hoek." Ek het by die venster uitgeloer en Gustav se gesig was na my gedraai. Ek kon sy oë sien toe hy verbyval. Hy het weggeraak soos wat iemand wegraak as hy aan sy kleindae probeer dink al verder en verder, nader aan sy geboorte. 

John Miles                                                                                                                                                          

Eeu - Honderd jaar van Afrikaanse Kortverhale

Saamgestel deur Abraham H. De Vries

ISBN 0 7981 3569 7

In : Afrikaans: Kortverhale 


Tags: gustav gaan speel  afrikaanse kortverhale  gustav pieterse  john miles 
www.myvolk.co.za Logo