Die Nasionale Konvensie

Reeds voordat Milner Suid-Afrika verlaat het, was dit duidelik dat daar soveel probleme was wat al vier gebiede (Kaap, Natal, Transvaal en OVS) geraak het dat daar ernstig oor eenwording gepraat sou moes word. Dit was veral die spoorweg- en doeanekwessie wat hierdie besef op die sprits gedryf het. Tydens hierdie konferensie is daar besluit dat daar 'n breër konferensie sou moes plaasvind, waarna al die gebiede afgevaardigdes moes stuur. By hierdie samesprekings sou Brittanje slegs 'n raadgewende rol speel.

Die probleme wat deur die Nasionale Konvensie uitgeklaar moes word, was die volgende:

Vorm van vereniging: 'n Unie of 'n Federasie
Verteenwoordiging in die Parlement
Samestelling van die Provinsiale Rade
Spoorweë- en hawekwessie
Landstaal
Hoofstad
Nie-wit stemreg, en
Protektorate

Die afgevaardigdes het vir die eerste keer van 12 Oktober tot 5 November 1908 in Durban byeengekom. Die voorsitter was sir Henry de Villiers en die onder-voorsitter, Pres. M.T. Steyn. Daarna is die konsepgrondwet van 23 November tot 3 Februarie 1909 in Kaapstad voltooi waarna dit aan die onderskeie regerings voorgelê is. Die amendemente is van 3 tot 11 Mei 1909 in Bloemfontein bespreek en goedgekeur en op 11 Mei onderteken. 

Daarna is dit weereens na die verskillende regerings verwys. Die Vrystaat en Transvaal het die konsepgrondwet eenparig goedgekeur, in die Kaap was daar twee teenstemme, terwyl Natal 'n referendum gehou het waarin dit goedgekeur is. 

Polities-bewuste anderskleuriges protesteer, omdat die stemreg beperk  tot wit manlike burgers en rig vertoë tot die Britse regering om die stemregklousules te wysig. Hierdie optrede was onsuksesvol.

Op 4 en 19 Augustus 1909 is die konsepgrondwet voor die Britse Hoër en Laerhuise gelê en aanvaar as die Zuid-Afrika Wet waarvolgens die Unie van Suid-Afrika tot stand sou kom. Die finale grondwet is op 20 September 1909 deur Koning Eduard VII onderteken en word op 31 Mei 1910 van krag. 

Dae uit ons Geskiedenis
'n Afrikaanse Kultuur-historiese Dagboek
Saamgestel deur Vriende van Afrikaans
ISBN 978-0-98114177-6-9