Krugerhuis en Heldeakker

Die woning van President Paul Kruger is geleë net minder as 'n kilometer vanaf die Kerkplein, Pretoria, te Kerkstraat 60, Pretoria-Wes. Dit is 'n eenvoudige maar stewige, ruim woonhuis sonder enige bepaalde boustyl. Die huis is vandag nog in sy oorspronklike toestand.

President Paul Kruger het die erf (erf308) waarop die huis staan van James Kelly vir £500 gekoop en Charles Clark het die huis daarop gebou kort nadat mnr. Kruger in Mei 1883 President van die ZAR geword het. Die huis is deur die President ingewy met 'n noenmaal op Donderdag 14 Augustus 1884. Hy het hierdie huis bewoon tot 29 Mei 1900 toe hy Pretoria verlaat het.

Die huis was sy persoonlike eiendom en hy het van die staat 'n jaarlikse woningstoelaag ontvang. Sy eggenote, Gezina, is op 20 Julie 1901 in hierdie huis oorlede.

Nadat die huis vir verskeie doeleindes gebruik is, is dit op 25 Augustus 1925 deur die Regering aangekoop en daarna sover moontlik van binne herstel soos dit in die dae van die President gelyk het. Die huis is in 1933 aan die Transvaal Museum oorhandig as meusem vir Kruger-aandenkings.

Reg oorkant die Kruger-huis staan die statige Gereformeerde Kerk, Pretoria, ook bekend as die Paul-Kruger-kerk, omdat hy as lidmaat en ouderling van dié kerk dikwels dienste daar bygewoon het en soms selfs van die preekstoel af gepraat het. Die gebou is in die styl van die Nederlandse Renaissance van die 17de eeu ontwerp en lyk soos die Westerkerk in Amsterdam, Nederland.

Die Helde-akker is 'n entjie verder wes in Kerkstraat in die ou Begrafplaas geleë en verskeie staatsmanne en helde is daar begrawe: Andries Pretorius na wie Pretoria vernoem is, Pres. Paul Kruger, Eerste Ministers: adv J.G. Strijdom, dr. H.F. Verwoerd, Goewerneur-Generaal, dr. E.G. Jansen en nog vele meer.

Dae uit ons Geskiedenis
'n Afrikaanse Kultuur-historiese Dagboek
Saamgestel deur Die Vriende van Afrikaans
ISBN 978-0-9814711-6-9