Piet Retief

PIet Retief, 'n Hugenote-nasaat, is op 12 November 1780 op die plaas, Soetendal, in die Wagenmakersvallei (Wellington) gebore. Hy was geletterd en koop sy eie plaas, Kromme Rhee, in die Stellenbosch-disrtrik, waar hy in 1812 kommandant word. Hy doen diens as burgermaglid tydens die Vierde Grensoorlog aan die Oosgrens. Hy pak verskeie besighede aan maar is met geeneen suksesvol nie. In 1834 is hy bankrot verklaar.

Hy het in 1813 na die Oosgrens verhuis en kom in aanraking met die weifelende grensbeleid van die Kaapse regering asook die invloed wat Ordonnansie No.50 op die grensboere het. Ten spyte van sy finansiële probleme het hy respek afgedwing by die boere sowel as die regering.

Reeds in 1822 is hy veldkommandant en doen voorspraak vir die boere. Hy bots met die Britse regering en word in 1824 afgedank. Daarna vestig hy hom in die Winterhoekberge. Tydens die Sesde Grensoorlog word hy weer as veldkommandant aangestel. Daar word 'n militêre pos, Post Retief, op sy plaas gevestig.
Die eerste Voortrekkers, te wete Louis Tregardt en J.J.J.  van Rensburg, verlaat die Oosgrens in 1835 om dieper die binneland in te trek. Hulle word in 1836 deur Potgieter en Maritz gevolg.

Op 2 Desember 1836 word die Eerste Voortrekkerregering by Thaba Nchu verkies met Maritz as President en Potgieter as kommandant. Na die Sesde Grensoorlog, waartydens Retief al sy besittings verloor het, onderhandel hy sonder sukses met die regering. Hy publiseer op 2 Februarie 1837 sy manifes in die Graham's Town Journal waarin die Voortrekkers se griewe uiteengesit is. Retief word ontslaan en hy trek in Februarie 1837 binneland toe.

Tydens 'n Algemene Vergadering op 17 April 1837 by Thaba Nchu word 'n nuwe regering verkies met Retief as Goewerneur en Maritz as Magistraat. 'n Politieke Raad word verkies en die bestuursreëlings van 2 Desember 1836 word bevestig en uitgebrei. Die eerste take was om: die verhouding met nie-wit volke te reël, die eindbestemming te bepaal, en die probleme op godsdienste gebied op te los.

Hy sterf op 6 Februarie 1838 tydens die slagting by Dingaanstat.

Dae uit ons Geskiedenis
'n Afrikaanse Kultuur-historiese Dagboek
Saamgestel deur die Vriende van Afrikaans
ISBN 978-0-9814177-6-9