www.myvolk.co.za

Vandag in die Geskiedenis: 21 Mei 1919

Eerste uitgawe van Landbouweekblad

Die Landbouweekblad, gewilde weeklikse tydskrif vir die boer, word deur die Nasionale Pers uitgegee met die hoofkantoor in Kaapstad. Die tydskrif het tot stand gekom in ’n tyd toe die Suid-Afrikaanse boer as gevolg van droogte byna op sy knieë was en is ten volle aan die landbou toegewy. 

Dit word so ingeklee dat hy ’n wye spektrum van lesers van albei geslagte en alle ouderdomme sowel op die platteland as in die stedelike gebiede bedien. Van sy eerste uitgawe, onder dr. FB Geldenhuys as grondliggende redakteur, het hy gegroei tot Suid-Afrika se grootste landbou-tydskrif in enige taal, met ’n kwart miljoen lesers hoofsaaklik in die Republiek, SWA en Rhodesië, maar ook elders. 

Toenemend gewild as handboek van die boer en sy hele gesin, word dit vandag deur 71% van alle boere en 82% van alle Afrikaanssprekende boere in Suid-Afrika gelees. Tipografies geniet die tydskrif, wat soms meer as 200 bladsye beslaan, die beste versorging, en met sy landbou-joernalistiek, neem hy ’n toonaangewende plek in, met nog groter moontlikhede vir die toekoms.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 20 Mei 1900

Slag by Scheepersnek

In hul opmars deur Natal, nadat Ladysmith op 1 Maart 1900 ontset is, sou die meeste Boere na Transvaal terugval, maar ’n aantal burgers onder bevel van genl. Chris Botha sou na die ooste uitwyk en Buller se magte in die flank lastig val. Kol. EC Bethune se magte is toe gelas om die Boere in die omgewing van Nqutu, wes van Vryheid, te verdryf. 

Toe hy hulle nie daar aantref nie, is verneem dat hulle hul aan die Bloedrivier, suid van Vryheid, bevind. ’n Eskadron van Bethune se ruitery onder kapt. Goff het taamlik ver vooruitgery, maar is by Scheepersnek, ’n moeilike deurgang, 10 km suidwes van Vryheid, op 20 Mei 1900 in ’n hinderlaag gelei. Goff en sowat 30 is gedood, 30 gewond en ses Tommies gevange geneem. Die geveg was oor voordat die hoofmag opgedaag het, maar dit het Bethune in ieder geval gedwing om na Nqutu vir voorrade terug te val voordat verder opgetree kon word.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 17 Mei 1787

Prof. UG Lauts gebore

Ulrich Gerhard Lauts, gebore in Amsterdam, Nederland, was agtereenvolgens sakeman, staatsamptenaar en akademikus en ’n leiersfiguur met ’n lewende belangstelling in die handel, tale, letterkunde en geskiedenis, en was die vader van die pro-Boerebeweging in Nederland. 

Toe daar in die veertigerjare van die vorige eeu roepstemme om steun van die Hollands-Afrikaanse inwoners van SA in Nederland gehoor is, was Lauts op die voorpunt om simpatiek daarop te reageer. Tot met sy afsterwe op 25 Julie 1865 in Utrecht, Nederland, het hy ’n belangrike deel van sy lewe gewy aan die verlening van morele en geestelike steun aan die Voortrekkers en aan stamverwante in die Kaapkolonie. 

Hy het sy deel ruimskoots bygedra tot die opbou en ontwikkeling van Transvaal en die Oranje-Vrystaat.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 18 Mei 1964

Harm Oost oorlede

Harm Oost was een van die kleurrykste persoonlikhede in die wordingsgeskiedenis van die Afrikanervolk. Hy is in 1877 in Oostwald, Groningen, Nederland gebore. 

In die laat negentigerjare het hy na Suid-Afrika geëmigreer, hom in Transvaal gevestig en hom dadelik met die Boerevolk en sy Republikeinse staatsvorm vereenselwig. In die Anglo-Boereoorlog is hy gevange geneem nadat hy gehelp het om die Modderrivier-brug op te blaas – ’n daad wat hom amper voor die vuurpeloton laat beland het.

Posted 1 week ago

Vandag in die Geskiedenis: 17 Mei 1900

Mafeking ontset

Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog was daar reeds ’n klein Britse mag onder kol. RS Baden-Powell op Mafeking. Die Transvaalse kommando’s wat aan die wesfront sou opereer, het onder bevel van genl. PA Cronjé gestaan. Hoewel dit vir Cronjé betreklik maklik sou gewees het om die klein Britse mag op Mafeking met ’n stormaanval te verower, het hy besluit om die dorp te beleër. Dit was geen wyse besluit nie, want daardeur het ’n groot aantal burgers op nuttelose wyse rondom Mafeking gelê, terwyl Baden-Powell vasbeslote was om nie te kapituleer nie. 

Teen die einde van November 1899 het Cronjé met ’n groot aantal burgers na Modderrivier vertrek en die beleg van Mafeking aan genl. JP Snyman oorgelaat. Die eerste aanval op die dorp het eers in April 1900 onder aanvoering van vk. Sarel Eloff plaasgevind, maar was onsuksesvol. Op hierdie dag is die beleg opgehef omdat ’n Britse versterkingsmag uit die suide opgedaag het. Vir Brittanje was dit ’n morele oorwinning.

Posted 2 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 16 Mei 1842

Melt Brink gebore

Melt Jacobus Brink is in Kaapstad gebore en sterf daar op 3 September 1925. Hierdie gewilde Afrikaanse Vader Cats, wat ’n kultuurfaktor van groot betekenis in sy eie tyd was en ’n skakel vorm tussen die Hooghollands waaruit hy spruit en die Afrikaans waartoe hy geleidelik oorgaan, se letterkundige werksaamhede bestaan uit ’n groot aantal toneelstukke en digbundels, waaronder sewe bundels Grappige stories en ander Versies (1893 tot 1909), Reis naar Kaapstad van Oom Gijsbert van Graan (1904), Die storie van Klaas Windvoël, Die ou Hotnot (1910) en drie bundels Nationale en Afrikaanse gedigte in Kaaps-Hollands (1916 tot 1920).

Posted 2 weeks ago

Slaaptyd Stories: Mabel help haar Pappie

Pappie was onder in die tuin besig om ertjies te plant. Hy het die rye sorgvuldig gemaak, sodat die ertjies in mooi, reguit rye kon staan.

Mabel het gestaan en kyk wat haar Pappie doen, en toe het sy besluit om ook ertjies te plan. Sy het haar grafie gevat en ‘n gat in die grond gegrawe. Daarna het sy na haar Pappie gegaan en gesê: “Pappie, gee my asseblief ook ertjies om te plant.”

Haar Pappie het toe van die saad vir haar gegee, en Mabel het hulle in die groot gat gegooi wat sy gegrawe het, en toe het sy hulle met die grond teogegooi. Pappie het omgekyk om te sien wat sy maak, en hy het gesê; “Nee, kindjie, jy het daardie ertjies te diep geplant; hulle sal nooit kan opkom nie.”

“Hulle sal opkom,” het sy gesê, “maar ek sal nog meer plant vir geval hulle miskien nie opkom nie.” Maar haar Pappie het toe reeds al sy saad geplant, en Mabel was baie teleurgestel. En hoe dink julle wat het sy toe gedoen? Julle sal nooit raai nie.

Wel, toe haar Pappie nie gekyk het nie, het sy gegaan na die ry wat hy klaar geplant het, en van die ertjies uitgegrawe. Op daardie oomblik het Pappie omgekyk en gesê; “Jou stoute kind! Wat maak jy daar?”

“Ek haal die ertjies uit,” het Mabel gesê, “want ek het nie genoeg gehad nie.”

“Wil jy nou meer!” het Pappie gesê. “Sal sy nie mooi my ertjies gaan opgrawe nie. Jy is baie stout, Mabel.”

“Maar hulle sal hier net so goed groei as daar,” het Mabel gesê, terwyl sy nog 'n diep gat grawe en die ertjies  wat sy uit haar Pappie se ry gegrawe het, daarin gooi.

“O nee, hulle sal nie,” het Pappie gesê. “Jy moet noit weer goed neem wat nie aan jou behoort nie. As jy die saad laat staan het waar hulle was, sou hulle baie mooi gegroei het, maar nou sal hulle nie groei nie.”

'n Paar weke later was Mabel en haar Pappie weer in die tuin. “Wat 'n mooi ry ertjies,” het Mabel gesê. “Ja”, maar dit is bederf deur daardie gaping, is dit nie?“

"Ja,” het Mabel gesê, “is dit waar ek die saad uitgegrawe het?”

“Dit is”, het Pappie gesê, “en waar is daardie ertjies nou?”

“Ek kan hulle nêrens sien nie,” het Mabel gesê. “Nee,” het Pappie gesê, “en jy sal hulle ook nooit sien nie. 'n Mens win nooit iets as jy stout is nie. Ek dink het het onder toe gegroei.”

En hulle het ook.

Oom Attie se Slaaptyd stories

Deel Vier

deur Arthur S. Maxwell

Posted 2 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 14 Mei 1965

Kootjie van den Heever oorlede

Abraham Jacobus van den Heever, jonger broer van CM van den Heever, is op 16 November 1906 op Poortjie, Trompsburg, gebore. Hy matrikuleer op Reddersburg, en nadat hy ’n paar jaar onderwys gegee het, studeer hy aan die GUK, waarna hy as joernalis by Die Volksblad en Die Suiderstem werk. 

Hy is ’n tyd lank lektor by die Witwatersrandse Universiteit en voordat ’n sonderlinge siekte hom plattrek, redakteur van die Boerdery-Jaarblad. In 1936 verskyn Vlugtige skaduwees, sy eerste bundel verhale. Sy verdienstelikste werke is die Kleurlingverhaal Wraak en Danie se droom (1940). Laasgenoemde vergestalt die emosionele lewe van ’n plaasseun. Skagte (1942) gee ’n beeld van die mynwerkerslewe in Johannesburg. 

Hy het baie geskryf; enkele van sy ander werke is: Merke van die dae (1940), Vreemde vertes (1941), Gebroke lig (1942), Wie ’n ander jaag (1942), Brakgrond (1943), Geslote lewens (1945) en Die waters wat roep (1948).

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 13 Mei 1947

Prof. NJ Brümmer oorlede

Toe Nicolaas Johannes Brümmer, wat op 27 Julie 1866 op Prospect, Dordrecht, gebore is, in sy 81ste lewensjaar te sterwe kom, was hy ’n bekende hoogleraar, skrywer, kultuurleier en leraar van die NG Kerk. Gedurende sy gemeentebediening (1899 tot 1911) was hy een van die eerstes wat erns met die armblankevraagstuk maak. 

Hy onderskei hom as kultuurleier, wat ook die pen met ’n vaardige hand hanteer. As student redigeer hy in 1893 die eerste uitgawe van die latere studenteblad van Stellenbosch. Sy bekende lesing voor die studente alhier, Die Afrikanernasie, verskyn aanvanklik in die kultuurblad Goede Hoop – waarvan hy redakteur word (1914 tot 1930). Hy het deel aan die stigting van die Afrikaanse Taalvereniging (1906) en word later voorsitter daarvan; die oprigting van die tydskrif Ons Taal (1907 tot 1909); die opstel van die spelreëls (deur die ATV in 1909) en die totstandkoming van die Zuid-Afrikaanse Akademie van Taal, Letteren en Kunst. 

Een en dertig jaar lank (vanaf 1911) is hy professor in Wysbegeerte, eers aan die Victoria-kollege en toe aan die Universiteit van Stellenbosch – wat hy help om tot stand te bring. Onberekenbaar is sy invloed op die honderde leraars van die NG Kerk wat in hulle voorstudie aan sy voete is.

Posted 3 weeks ago

Vandag in die Geskiedenis: 12 Mei 1652

Eerste Nagmaalsviering in die gemeente van Kaapstad

Op hierdie dag is die eerste Nagmaal aan die Kaap gevier. Jan van Riebeeck se dagregister vertel soos volg oor hierdie geleentheid: “… is alhier in’t noch onvolmaeckte fortjen staende, door Domine Backerius, predikant per den Walvis hier gecomen, d’eerst5e predicatie gedaen, ende het avondmael des Heeren gecelebreert.” Hierdie geleentheid wys reeds daarop dat die Nagmaal vir die wordende volk altyd van groot belang sou wees. 

Die Afrikaner het altyd alles in sy vermoë gedoen om geen Nagmaalsviering mis te loop nie. Dit was, benewens ’n kerklike viering, ook ’n belangrike sosiale geleentheid, veral later in die afgesonderde binneland. Jan van Riebeeck versuim ook nie om die eerste geleentheid waar ’n predikant die jong gemeente besoek, te benut vir die bediening van die Nagmaal nie. 

Reeds hiervandaan spruit die strenge godsdienssin van die Afrikaner wat later in die binneland vir hom as rigsnoer sou dien.

Posted 3 weeks ago

'n Hart vir hierdie Land

Posted by Paul Joubert on Saturday, July 13, 2013 Under: Redaksioneel

"...Op U almag vas vertrouend, het ons vadere gebou: skenk ook ons die krag, o Here! Om te handhaaf en te hou. Dat die erwe van ons vadere vir ons kinders erwe bly: Knegte van die Allerghoogste,teen die hele wêreld vry. Soos ons vadere vertrou het, leer ook ons vertrou, o Heer: Met ons land en met ons nasie, sal dit wel wees, God regeer..."

Knegte van die Allerhoogste, teen die hele wêreld vry. Is dit nog relevant en van toepassing in Suid-Afrika in Julie 2013? Het ons beweeg van waar 'n groot deel van die bevolking (79%) hul rol as Christene moet uitleef, tot 'n sekulêre demokrasie waar Kerk nie meer relevant is nie?

Waar is die Kerk van Suid-Afrika? Op 10 Mei 2013 het Eerwaarde Emeritus Aartsbiskop Desmond Tutu gesê dat hy nie verder vir die ANC kan stem nie, en dat verandering binne die ANC en sy leierskap dringend nodig is. Voel Tutu dat die regering gefaal het in sy verantwoordelikheid om morele waardes te handhaaf? Nelson Mandela, een van Suid-Afrika se grootste seuns het op 20 April 1992 die ZCC in Moria toegespreek. In sy toespraak haal hy die volgende aan: "...Since my release from prison, I have attempted to find a time suitable to both myself and His Grace, Bisphop Lekganyane, so that we could confer about our common aspirations and the challenges facing our nation in these trying times...".  Sestien jaar later, tydens 'n besoek op 27 November 2008 aan ondersteuners in Gauteng, het Jacob Zuma dit beaam: "...No-one can argue South Africa is not based on the principles of God...". 

Volgens D.E de Villiers van die Universiteit Pretoria: Fakulteit Teologie is die bestryding van armoede en onreg, die versorging van siekes, versoening tussen mense wat van mekaar vervreem is, morele vorming en en die uitbou van gesonde huweliks- en en gesinsverhoudinge nog altyd kernaktiwiteite van die kerk. Voeg hierby misdaad, armoede, rassisme, geslags- en seksuele diskriminasie, gesinsverval en MIV/Vigs - wat deur afgevaardigdes van 'n groot aantal kerke in Suid-Afrika by SACLA 2013 uitgesonder is as sogenaamde "reuse" onder probleme waaraan kerke ook dringend aandag behoort te gee. Al hierdie sosio-ekonomiese verval is wat politici ook in 2014 op hul verkiesingsplakkate gaan weerspieël. 

Vanweë die skeiding tussen godsdiens en staat wat die nuwe liberale grondwet afdwing - 'n funksie wat voorheen aan die staat toevertrou is weens die noue verbintenis tussen staat en kerk voor 1994 - het hier dalk 'n leemte gevorm. 'n Leemte waar die individu nou hierdie verantwoordelikheid moes opneem. Met dié skeiding het ons ook van groep tot individu beweeg: My vraag is? Saam met hierdie vryheid van geloof, uitspraak en opinie en skeiding tussen staat en kerk, is 'n verantwoordelikheid gekoppel. 'n Verantwoordelikheid wat deur elke individu in Suid-Afrika opgeneem en uitgevoer moes word? As ons kyk na toestande in ons land, is dit duidelik dat die individu gefaal het om hierdie verantwoordelikheid op te neem. Dit is duidelik dat die Staat gefaal het om hierdie verantwoordelikheid to handhaaf. Dit is duidelik dat die Kerk gefaal het om morele vorming te verkondig. Hoe dra ons dan hierdie boodskap oor? Hoe bereik ons hierdie individu? 

Volgens Wikipedia is Suid-Afrika 'n sekulêre demokrasie met vryheid van geloof. Dit moet vir enige Christen - maak nie saak van watter denominasie - 'n klap in die gesig wees. Ek sou eerder wou hê dat hierdie beskrywing moes lees: 'n Christen demokrasie met vryheid van geloof, waar die meerderheid van sy bevolking diensknegte van die Allerhoogste is, God, Drie-Enig. Volgens Sensus 2001 het 35, 750, 641 miljoen Suid-Afrikaners hul kruisie agter Christen getrek. Hierdie syfer het gedaal na 29, 684, 861 miljoen in 2007 - 'n massiewe daling van 6.25%. Wat het hierdie groot daling veroorsaak? Afrika Tradisionele Geloof het van 0.28% tot 15% gegroei met 6, 056, 487 miljoen Suid-Afrikaners wat hul kruisie hier getrek het. Afrika Tradisionele Geloof is oortuigend oraal. Geen skrifte. Geen hoofkantoor. Geen Voorsitter. Geen webwerf. Die boodskap word al eeue lank van geslag na geslag oorgedra. Weereens dieselfde vraag? Hoe bereik ons hierdie individu? Volgens www.tho-news.blogspot.com konsulteer meer as 80% van die swart Suid-Afrikaanse bevolking met tradisionele "healers". Hul glo dat hierdie "healers" 'n direkte skakel is tussen die twee wêrelde; die een waarin ons lewe, en die een van dood - waar voorvaders besoek kan word en raad gevra kan word. 

Voeg hierdie syfer by 3, 262, 428 miloen ateiste en ongeveer 6 miljoen onwettige immigrante, en ons sit met nagenoeg 36% van ons totale bevolking wat moreel nie deur die Kerk beinvloed word nie. Verder sit ons met Nederduitse Gereformeerde kerk wat in krisis is. Neem byvoorbeeld die Belhar belydenis - sedert September 1986 veg N.G. lidmate onder mekaar om uitsluitsel hieroor te kry.  Die N.G Kerk sit ook met 'n integriteitskrisis weens sy rol in Apartheid. My persoonlike gevoel is dat die N.G Kerk - soos die Nasionale Party - nie hierdie krisis gaan oorleef nie. Hul enigste hoop om oorlewing is integrasie by 'n ander of groter denominasie.

Die hart was histories beskou as die setel van die siel en die orgaan wat verantwoordelik was vir menslike denke. Waar sit Suid-Afrika se hart tans? Beskik die ANC oor 'n Christelike leier wat by President Zuma kan oorneem? Die ANC beleid in parlement is sekulêr van aard. Gareth van Onselen, in sy berig op 11 Junie 2013 in Business Day Live, dat 'n oomblik van "silent prayer and meditation" toegelaat word met die opening van Parlement. En dit is al. Geen verwysing na God. Geen openlike erkenning. Bah! 

Neels Jackson van die Beeld berig op 11 Maart 2010 dat die Suid-Afrikaanse Raad vir Kerke (SARK) "skerper en minder versoenend in sy kritiek op die regering gaan wees. " Dis een van die uitkomste van twee dae se selfondersoek deur die Raad se Sentrale Komitee. Hulle het woord by daad gevoeg en het op 12 Desember 2012 - in 'n openlike brief aan Zuma en die ANC regering uitgevaar teenoor die morele verval van die ANC, die Regering en Suid-Afrika in die algemeen. Hulle beskuldig ook hooggeplaaste ANC lede dat hul hul morele kompas verloor het. 

In April 2013 het Reuel Khoza, die Voorsitter van Nedbank, die ANC leierskap beskuldig en hul onbevoeg verklaar om Suid-Afrika en sy ontluikende ekonomie in die 21ste eeu te lei.  

4 September 2011 het die Nasionale Religieuse Leierskap Forum en die Nasionale Inter-geloof Leierskap Raad saamgesmelt om die Nasionale Intergeloofsraad van Suid-Afrika te vorm met Aartsbiskop Buti Thalage en Pastoor Ray Mcauley as gesamentlike voorsitters van die Raad. Kan die skeiding tussen staat en kerk die pad oopmaak vir 'n geestelike leier om 'n baie groter rol op politieke vlak te vervul, soos in meeste Muslim lande? Die funksie van die Staat en die funksie van die Kerk is op soveel vlakke dieselfde dat so 'n moontlikheid aangemoedig moet word.

Dit laat my ook dink aan die volgende storie wat ek onlangs gelees het: Die predikant kry die vrou in die onderdorp voor stok omdat sy nie meer die kerkdienste bywoon nie. "Ek sien nie meer jou gesig in die huis van die Here nie, suster. Dit verontrus my, suster, en dit is daarom dat ek vandag hier is. As daar 'n probleem is, moet ons dit hier en nou uit die weg ruim." "Dit is nie oor die preke nie, Dominee. Die boodskappe is mooi. En Dominee het my ook g'n kwaad aangedoen nie". "Nou wat is dit dan, suster?" "Dominee weet mos ek lewe maar net van my goewermentstoelagie. Ek moet die pennies baie keer goed omdraai, Dominee". Wat het dit met die kerkbywoing te doen, suster?" "Ek het nie 'n ordentlike hoed om vir Sondag te gebruik nie, Dominee". "Dis nie die uiterlike wat tel nie, suster. Dis die innerlike wat belangrik is". " Juis, Dominee, die voering is ook flenters."

Suid-Afrika, ons politieke leiers, ons geestelike leiers en ons volk: word stil in jou krisis. Soos ons voorvaders en hul voorvaders. D.J Opperman het eens gesê: "...God het mos in die storm ons volk se leiers tussen klip en blits met baarde, Bybel en sambok gevorm..."

In : Redaksioneel 


Tags: 'n hart vir hierdie land  knegte van die allerhoogste  christene  desmond tutu   
www.myvolk.co.za Logo