"...Op U almag vas vertrouend, het ons vadere gebou: skenk ook ons die krag, o Here! Om te handhaaf en te hou. Dat die erwe van ons vadere vir ons kinders erwe bly: Knegte van die Allerghoogste,teen die hele wêreld vry. Soos ons vadere vertrou het, leer ook ons vertrou, o Heer: Met ons land en met ons nasie, sal dit wel wees, God regeer..."

Knegte van die Allerhoogste, teen die hele wêreld vry. Is dit nog relevant en van toepassing in Suid-Afrika in Julie 2013? Het ons beweeg van waar 'n groot deel van die bevolking (79%) hul rol as Christene moet uitleef, tot 'n sekulêre demokrasie waar Kerk nie meer relevant is nie?

Waar is die Kerk van Suid-Afrika? Op 10 Mei 2013 het Eerwaarde Emeritus Aartsbiskop Desmond Tutu gesê dat hy nie verder vir die ANC kan stem nie, en dat verandering binne die ANC en sy leierskap dringend nodig is. Voel Tutu dat die regering gefaal het in sy verantwoordelikheid om morele waardes te handhaaf? Nelson Mandela, een van Suid-Afrika se grootste seuns het op 20 April 1992 die ZCC in Moria toegespreek. In sy toespraak haal hy die volgende aan: "...Since my release from prison, I have attempted to find a time suitable to both myself and His Grace, Bisphop Lekganyane, so that we could confer about our common aspirations and the challenges facing our nation in these trying times...".  Sestien jaar later, tydens 'n besoek op 27 November 2008 aan ondersteuners in Gauteng, het Jacob Zuma dit beaam: "...No-one can argue South Africa is not based on the principles of God...". 

Volgens D.E de Villiers van die Universiteit Pretoria: Fakulteit Teologie is die bestryding van armoede en onreg, die versorging van siekes, versoening tussen mense wat van mekaar vervreem is, morele vorming en en die uitbou van gesonde huweliks- en en gesinsverhoudinge nog altyd kernaktiwiteite van die kerk. Voeg hierby misdaad, armoede, rassisme, geslags- en seksuele diskriminasie, gesinsverval en MIV/Vigs - wat deur afgevaardigdes van 'n groot aantal kerke in Suid-Afrika by SACLA 2013 uitgesonder is as sogenaamde "reuse" onder probleme waaraan kerke ook dringend aandag behoort te gee. Al hierdie sosio-ekonomiese verval is wat politici ook in 2014 op hul verkiesingsplakkate gaan weerspieël. 

Vanweë die skeiding tussen godsdiens en staat wat die nuwe liberale grondwet afdwing - 'n funksie wat voorheen aan die staat toevertrou is weens die noue verbintenis tussen staat en kerk voor 1994 - het hier dalk 'n leemte gevorm. 'n Leemte waar die individu nou hierdie verantwoordelikheid moes opneem. Met dié skeiding het ons ook van groep tot individu beweeg: My vraag is? Saam met hierdie vryheid van geloof, uitspraak en opinie en skeiding tussen staat en kerk, is 'n verantwoordelikheid gekoppel. 'n Verantwoordelikheid wat deur elke individu in Suid-Afrika opgeneem en uitgevoer moes word? As ons kyk na toestande in ons land, is dit duidelik dat die individu gefaal het om hierdie verantwoordelikheid op te neem. Dit is duidelik dat die Staat gefaal het om hierdie verantwoordelikheid to handhaaf. Dit is duidelik dat die Kerk gefaal het om morele vorming te verkondig. Hoe dra ons dan hierdie boodskap oor? Hoe bereik ons hierdie individu? 

Volgens Wikipedia is Suid-Afrika 'n sekulêre demokrasie met vryheid van geloof. Dit moet vir enige Christen - maak nie saak van watter denominasie - 'n klap in die gesig wees. Ek sou eerder wou hê dat hierdie beskrywing moes lees: 'n Christen demokrasie met vryheid van geloof, waar die meerderheid van sy bevolking diensknegte van die Allerhoogste is, God, Drie-Enig. Volgens Sensus 2001 het 35, 750, 641 miljoen Suid-Afrikaners hul kruisie agter Christen getrek. Hierdie syfer het gedaal na 29, 684, 861 miljoen in 2007 - 'n massiewe daling van 6.25%. Wat het hierdie groot daling veroorsaak? Afrika Tradisionele Geloof het van 0.28% tot 15% gegroei met 6, 056, 487 miljoen Suid-Afrikaners wat hul kruisie hier getrek het. Afrika Tradisionele Geloof is oortuigend oraal. Geen skrifte. Geen hoofkantoor. Geen Voorsitter. Geen webwerf. Die boodskap word al eeue lank van geslag na geslag oorgedra. Weereens dieselfde vraag? Hoe bereik ons hierdie individu? Volgens www.tho-news.blogspot.com konsulteer meer as 80% van die swart Suid-Afrikaanse bevolking met tradisionele "healers". Hul glo dat hierdie "healers" 'n direkte skakel is tussen die twee wêrelde; die een waarin ons lewe, en die een van dood - waar voorvaders besoek kan word en raad gevra kan word. 

Voeg hierdie syfer by 3, 262, 428 miloen ateiste en ongeveer 6 miljoen onwettige immigrante, en ons sit met nagenoeg 36% van ons totale bevolking wat moreel nie deur die Kerk beinvloed word nie. Verder sit ons met Nederduitse Gereformeerde kerk wat in krisis is. Neem byvoorbeeld die Belhar belydenis - sedert September 1986 veg N.G. lidmate onder mekaar om uitsluitsel hieroor te kry.  Die N.G Kerk sit ook met 'n integriteitskrisis weens sy rol in Apartheid. My persoonlike gevoel is dat die N.G Kerk - soos die Nasionale Party - nie hierdie krisis gaan oorleef nie. Hul enigste hoop om oorlewing is integrasie by 'n ander of groter denominasie.

Die hart was histories beskou as die setel van die siel en die orgaan wat verantwoordelik was vir menslike denke. Waar sit Suid-Afrika se hart tans? Beskik die ANC oor 'n Christelike leier wat by President Zuma kan oorneem? Die ANC beleid in parlement is sekulêr van aard. Gareth van Onselen, in sy berig op 11 Junie 2013 in Business Day Live, dat 'n oomblik van "silent prayer and meditation" toegelaat word met die opening van Parlement. En dit is al. Geen verwysing na God. Geen openlike erkenning. Bah! 

Neels Jackson van die Beeld berig op 11 Maart 2010 dat die Suid-Afrikaanse Raad vir Kerke (SARK) "skerper en minder versoenend in sy kritiek op die regering gaan wees. " Dis een van die uitkomste van twee dae se selfondersoek deur die Raad se Sentrale Komitee. Hulle het woord by daad gevoeg en het op 12 Desember 2012 - in 'n openlike brief aan Zuma en die ANC regering uitgevaar teenoor die morele verval van die ANC, die Regering en Suid-Afrika in die algemeen. Hulle beskuldig ook hooggeplaaste ANC lede dat hul hul morele kompas verloor het. 

In April 2013 het Reuel Khoza, die Voorsitter van Nedbank, die ANC leierskap beskuldig en hul onbevoeg verklaar om Suid-Afrika en sy ontluikende ekonomie in die 21ste eeu te lei.  

4 September 2011 het die Nasionale Religieuse Leierskap Forum en die Nasionale Inter-geloof Leierskap Raad saamgesmelt om die Nasionale Intergeloofsraad van Suid-Afrika te vorm met Aartsbiskop Buti Thalage en Pastoor Ray Mcauley as gesamentlike voorsitters van die Raad. Kan die skeiding tussen staat en kerk die pad oopmaak vir 'n geestelike leier om 'n baie groter rol op politieke vlak te vervul, soos in meeste Muslim lande? Die funksie van die Staat en die funksie van die Kerk is op soveel vlakke dieselfde dat so 'n moontlikheid aangemoedig moet word.

Dit laat my ook dink aan die volgende storie wat ek onlangs gelees het: Die predikant kry die vrou in die onderdorp voor stok omdat sy nie meer die kerkdienste bywoon nie. "Ek sien nie meer jou gesig in die huis van die Here nie, suster. Dit verontrus my, suster, en dit is daarom dat ek vandag hier is. As daar 'n probleem is, moet ons dit hier en nou uit die weg ruim." "Dit is nie oor die preke nie, Dominee. Die boodskappe is mooi. En Dominee het my ook g'n kwaad aangedoen nie". "Nou wat is dit dan, suster?" "Dominee weet mos ek lewe maar net van my goewermentstoelagie. Ek moet die pennies baie keer goed omdraai, Dominee". Wat het dit met die kerkbywoing te doen, suster?" "Ek het nie 'n ordentlike hoed om vir Sondag te gebruik nie, Dominee". "Dis nie die uiterlike wat tel nie, suster. Dis die innerlike wat belangrik is". " Juis, Dominee, die voering is ook flenters."

Suid-Afrika, ons politieke leiers, ons geestelike leiers en ons volk: word stil in jou krisis. Soos ons voorvaders en hul voorvaders. D.J Opperman het eens gesê: "...God het mos in die storm ons volk se leiers tussen klip en blits met baarde, Bybel en sambok gevorm..."